Wat zijn standaarden?
Content
Een standaard is een afspraak over informatie of een proces. Forum Standaardisatie adviseert de publieke sector over het gebruik van ICT-standaarden. Als computersystemen gegevens uitwisselen, dan moeten zij de afspraken en vaste processen hanteren. Doen ze dat niet, dan kunnen er fouten ontstaan, kan het systeem misbruikt worden of wordt verkeerde data overgenomen.
Standaard samenwerken
Denk aan de problemen die ontstaan als jouw loodgieter en architect op verschillende manieren notities maken op dezelfde kaart. Of de risico's van het opvragen van privégegevens via een niet versleutelde internetverbinding. Het gebruik van standaarden draagt bij aan de uitwisselbaarheid van digitale informatie. Dat wordt interoperabiliteit genoemd. Ook vermindert het kosten en administratieve lasten. Wie standaarden gebruikt zit namelijk niet vast aan één leverancier.
Open standaarden
De standaarden waarvan Forum Standaardisatie heeft geadviseerd om verplicht te gebruiken, zijn ‘open standaarden’.
Daarbij gaat het volgens de Wet Digitale Overheid om een standaard die tot stand is gekomen volgens een voor eenieder toegankelijke procedure, die openbaar toegankelijk en kosteloos bruikbaar is, en waarvan over de specificaties blijvend vrijelijk kan worden beschikt of waarvan de specificaties blijvend kunnen worden verkregen tegen een redelijke vergoeding.
Forum Standaardisatie heeft een procedure om standaarden te toetsen op criteria voor openheid. We kijken daarbij in ieder geval naar de volgende drie criteria:
- Er moeten voldoende inspraakmogelijkheden zijn voor belanghebbenden tijdens de (door)ontwikkeling van de standaard;
- De toepassing van de standaard mag niet vallen onder een (octrooi)vergoeding of onder andere contractuele beperkingen;
- De benodigde documentatie zoals het specificatiedocument moet laagdrempelig beschikbaar zijn, dat wil zeggen gratis, of tegen een redelijke vergoeding.
Deze criteria zijn te vinden in de toetsingsprocedure. Zie ook: Toetsingsprocedure en criteria voor de lijst open standaarden | Forum Standaardisatie onder het kopje “open standaardisatieproces”.
Merk op dat voor de toetsing ook gekeken wordt naar aanpalende criteria die meer gaan over het beheer van een open standaard. Zo moet de organisatie die de open standaard beheert bij voorkeur onafhankelijk en duurzaam ingericht zijn, goed versiebeheer inrichten en een bepaalde mate van adoptieondersteuning bieden. Meer over het beheer van Open Standaarden is ook te vinden bij BOMOS.